Οδός Ολυμπιάδος: Η πύλη για την Άνω Πόλη και τα κρυμμένα μυστικά της

ΡΕΠΟΡΤΑΖ 15.5.2018 | 18:45 Στείλτε το με email Εκτυπώστε το

Οδός Ολυμπιάδος: Η πύλη για την Άνω Πόλη και τα κρυμμένα μυστικά της

ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΥΛΩΝΑΣ || [email protected]

Η οδός Ολυμπιάδος ξεκινά χαμηλά από την Αποστόλου Παύλου στο ύψος του Μουσείου Κεμάλ Ατατούρκ και συνεχίζει την ανηφορική της πορεία μέχρι την παλιά Λαχαναγορά στα δυτικά της πόλης.


Είναι παράλληλη με την Κασσάνδρου και ουσιαστικά αποτελεί την πύλη της Άνω Πόλης. Όπως και άλλες περιοχές της Θεσσαλονίκης, άρχισε να αναπτύσσεται οικιστικά μετά τον σεισμό του 1978.

Πριν από τον σεισμό τα περισσότερα σπίτια ήταν χαμηλά με αυλές και μπαχτσέδες, στα οποία κατοικούσαν Τούρκοι, ενώ μετέπειτα στέγασαν την καινούργια ζωή, τα βάσανα και τα όνειρα των προσφύγων. Η διάνοιξη και ασφαλτόστρωση του δρόμου οδήγησε αρκετούς επαγγελματίες να ανοίξουν εκεί τα καταστήματά τους, με την περιοχή να αναπτύσσεται εμπορικά.

Ο Προφήτης Ηλίας

Στο ύψος του Διοικητηρίου σε ένα μικρό ύψωμα δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Προφήτη Ηλία. Η κατασκευή του πραγματοποιήθηκε στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα μ.Χ., ενώ υποστηρίζεται ότι ο υπάρχων ναός κτίστηκε πάνω στα ερείπια των Βυζαντινών ανακτόρων της πόλης ύστερα από την καταστροφή τους το 1342 μ.Χ.

Η βυζαντινή του αρχιτεκτονική εντυπωσιάζει και αναμφίβολα αποτελεί κόσμημα για ντόπιους και επισκέπτες.  Δίπλα από την εκκλησία κατηφορίζει προς το κέντρο η Ι. Καμενιάτου, με τα σκαλάκια και τα δέντρα να θυμίζουν ταινία εποχής του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου.

Η τούρκικη κρήνη…

Περπατώντας στην Ολύμπου θα παρατηρήσεις μια κρήνη, «βρύση», που μοιάζει ξεκομμένη από καθετί.  Χτίστηκε επί Τουρκοκρατίας και μάλιστα με περίτεχνο τρόπο.

Οι κρήνες χρησίμευαν για την υδροδότηση της πόλης, αλλά αποτελούσαν και σημείο αναφοράς σε κάθε συνοικία. Η συγκεκριμένη μεταφέρθηκε στο σημείο από τον χώρο που βρισκόταν μετά την ανέγερση των νέων οικοδομών στον δρόμο.

Δυστυχώς δεν υπάρχει καμιά επιγραφή που να εξηγεί τη σημασία της κατασκευής και τη χρονολογία της.

 

 

Το Βυζαντινό Λουτρό

Οι εκπλήξεις δεν σταματούν εδώ, καθώς στη Θεοτοκοπούλου, λίγα μόλις μέτρα από την Ολυμπιάδος, βρίσκεται το Βυζαντινό Λουτρό της Άνω Πόλης. Κρυμμένο πίσω από τις πολυκατοικίες αποκαλύπτει τα μυστικά του μόνο στους μυημένους της Ιστορίας.

Είναι το μοναδικό του είδους που σώζεται από τη μεσοβυζαντινή ή υστεροβυζαντινή περίοδο στον ελλαδικό χώρο και ένα από τα λίγα διασωθέντα κοσμικά κτίρια εκείνης της εποχής.

Η κατασκευή του λουτρού υπολογίζεται γύρω στο 1200 - 1300. Αποτελείται από επιτοίχιους αεραγωγούς για τη σωστή ρύθμιση της θερμοκρασίας του αέρα και μια δεξαμενή.

Συνέχισε να λειτουργεί και επί Τουρκοκρατίας, κατά την οποία υπέστη μερικές τροποποιήσεις και πήρε την ονομασία Κουλέ Χαμάμ. Μετά την αποκατάστασή του κατέστη το 2015 επισκέψιμο για το κοινό. Το μνημείο υπάγεται στην Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων της Θεσσαλονίκης και αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.

 

Σήμερα….

Η Ολυμπιάδος ανέκαθεν ήταν ένας ήσυχος δρόμος. Οι περισσότεροι κάτοικοι γνωρίζονται μεταξύ τους και διατηρεί μέχρι και σήμερα τα στοιχεία της γειτονιάς, λέει στην ΤhessΝews ο Κωνσταντίνος Καράμπασης, ο οποίος διατηρεί κατάστημα με ηλεκτρολογικά είδη στην Ολυμπιάδος από το 1999.

«Είναι ήρεμη γειτονιά, ξεκινάω από το σπίτι μου για να έρθω στο μαγαζί και λέω δέκα καλημέρες». Όπως λέει, πριν την κρίση τα πράγματα ήταν καλύτερα οικονομικά «σήμερα κάνω και ηλεκτρολογικές εργασίες σε σπίτια, για να μπορώ να συντηρηθώ».

Για μια ήρεμη γειτονιά κάνει λόγο η Κατερίνα Κυριακοπούλου, ιδιοκτήτρια ψιλικατζίδικου εδώ και 17 χρόνια. «Αν και είμαστε πολύ κοντά στο κέντρο, η γειτονιά είναι ήσυχη, είναι από τις πιο αγνές, δεν είναι απρόσωπη» επισημαίνει στην ΤhessΝews.

Ο Αντώνης Κάρρος άνοιξε τον φούρνο πριν έναν χρόνο, ενώ μένει στην περιοχή την τελευταία πενταετία. «Από την κίνηση στο μαγαζί είμαι ικανοποιημένος. Το πρόβλημα είναι το παρκάρισμα, καθώς αναγκάζομαι να κάνω κύκλους για 45 λεπτά» αναφέρει. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόβλημα υπάρχει και από τις φασαρίες μεταξύ αλλοδαπών, που είναι συχνό φαινόμενο τελευταία.

Το παντοπωλείο του Παρασκευά Πεχλιβάνη είναι από τα παλαιότερα, καθώς μετρά 30 χρόνια λειτουργίας. Αντιστέκεται ακόμη στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ που άνοιξαν τα τελευταία χρόνια. «Οικονομικά η Άνω Πόλη θεωρείται μια φτωχή γειτονιά, οι περισσότεροι εδώ ήταν εργάτες και μικροεπαγγελματίες που η κρίση τους άφησε άνεργους. Εγώ κρατάω το κατάστημα μέχρι να βγω στη σύνταξη» τονίζει.

Ο Γιώργος Ζαχαράκης είναι γέννημα θρέμμα της Ολυμπιάδος. Έχει την κάβα εδώ και 30 χρόνια και ξέρει τη γειτονιά σπιθαμή προς σπιθαμή. Όπως λέει, όταν ο ίδιος άνοιξε την κάβα είχε περισσότερα μαγαζιά με ρούχα, παπούτσια, παιδικά, βαπτιστικά κ.ά., τα οποία στο πέρασμα των ετών και με την κρίση έκλεισαν. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε γενικές γραμμές είναι μια ήσυχη γειτονιά όμως υπάρχει πρόβλημα ειδικά το βράδυ στα στενά, όπου παρατηρούνται αρκετές κλοπές και ληστείες.

 

Εγκατάλειψη στην πλατεία Ρομφέη

Μελανό σημείο της περιοχής η εγκατάλειψη της πλατείας Β. Ρομφέη και του πεζόδρομου της οδού Κρίσπου, στην οποία βρίσκεται το ιστορικό κτίριο της δημοτικής βιβλιοθήκης. Συνθήματα ακόμη και στην προτομή του καπετάν Γκόνα, σπασμένες πέτρες στον πεζόδρομο που εγκυμονούν κινδύνους, κολόνες φωτισμού χωρίς λάμπες και παγκάκια σε κακή κατάσταση προκαλούν εικόνες θλίψης σε κατοίκους και επισκέπτες.

 

Από το φύλλο της THESSNEWS #104 (05/05/2018-06/05/2018)

 

THESSNEWS / NEWSLETTER


Επάνω