Με παρενοχλείς. Στοπ!  Σεξουαλική παρενόχληση και επιμονή στον εργασιακό χώρο

ΡΕΠΟΡΤΑΖ 10.2.2018 | 22:06 Στείλτε το με email Εκτυπώστε το

Με παρενοχλείς. Στοπ! Σεξουαλική παρενόχληση και επιμονή στον εργασιακό χώρο

ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΚΙΟΥΛΑΧ || ΝΙΝΑ ΤΣΙΡΙΚΑ

Ένα άγγιγμα στο χέρι, είναι σεξουαλική παρενόχληση; Ένα βλέμμα ίσως και με νόημα, είναι σεξουαλική παρενόχληση; Τα ωραία λόγια, η φιλοφρόνηση μπορεί να φανερώνουν σεξουαλική παρενόχληση; Ποια είναι τα όρια μεταξύ φλερτ και σεξουαλικής παρενόχλησης; Τι ρόλο παίζει η θέση εξουσίας στο εργασιακό περιβάλλον και πόσο ευάλωτοι είναι οι υφιστάμενοι;


Η υπόθεση Γουαινσταιν άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για δεκάδες καταγγελίες σεξουαλικής παρενόχλησης από θύματα, κυρίως γυναίκες, που βίωσαν αυτή την κατάσταση.

Το κίνημα #MeToo έχει πλέον χιλιάδες θύματα που μιλούν χωρίς ταμπού για αυτό το θέμα.

Από την άλλη πλευρά η Κατριν Ντενεβ συνυπογράφει με άλλες γυναίκες της Γαλλίας, την ελευθερία των ανδρών «να ενοχλούν» τονίζοντας ότι το επίμονο ή αδέξιο φλερτ δεν είναι αδίκημα, ούτε η αβρότητα φαλλοκρατική υπόθεση.

 

Οι γυναίκες θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης

Σύμφωνα με την Πανευρωπαϊκή έρευνα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων το 2014, για την βία κατά των γυναικών, το 45% έως 55% των γυναικών στην Ευρώπη έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, από την ηλικία των 15 ετών και άνω.

«Το αποτέλεσμα από αυτή την έρευνα, που είναι η μεγαλύτερη και πιο τεκμηριωμένη στην ΕΕ, είναι ότι υπάρχει ουσιαστικά στην πράξη έλλειψη ισότητας των φύλων. Παρά το γεγονός ότι έχουν γίνει πάρα πολλές προσπάθειες για την ισότητα των φύλων, θεσμικά στο πρακτικό κομμάτι, αυτό δεν  έχει κατακτηθεί και αν το δούμε σε βάθος θα δούμε ότι το πρόβλημα τη σεξουαλικής παρενόχλησης είναι μεγάλο. Στην Ελλάδα έχουμε από 36% έως 43% ποσοστό γυναικών που έχουν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση. Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα όπως κα σε άλλες χώρες το ποσοστό οφείλεται στην υποκειμενική εκτίμηση.

Δηλαδή αν δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι είναι σεξουαλική παρενόχληση, εάν γενικώς τα πρότυπα και οι κυρίαρχες κοινωνικές και πολιτισμικές αξίες στη χώρα μας είναι διαφορετικές από αυτές που είναι, για παράδειγμα, στης Σκανδιναβικές χώρες, τότε και η υποκειμενική αντίληψη για το τι είναι σεξουαλική παρενόχληση, επηρεάζεται από όλες αυτές τις κυρίαρχες αντιλήψεις που υπάρχουν μέσα στην κουλτούρα μας.

Δηλαδή το τι θεωρείται προσβλητική ή εκφοβιστική πράξη το καταλαβαίνω αλλιώς εγώ, ή κάποιο άλλο άτομο στην Ελλάδα, και αλλιώς ένα άτομο, που είναι για παράδειγμα, στις Σκανδιναβικές χώρες, που εκεί οι νόμοι εφαρμόζονται και στην πράξη έχει προωθηθεί πολύ περισσότερο η ισότητα των δύο φύλων» σημειώνει η Δήμητρα Κογκίδου Καθηγήτρια Παιδαγωγικής σχολής του τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ και Πρόεδρος της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας.

 

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ φλερτ και σεξουαλικής παρενόχλησης;

Η σεξουαλική παρενόχληση έχει πολλές μορφές όπως η σωματική, η λεκτική, η ηλεκτρονική αλλά και η μη λεκτική όπως οι άσεμνες ή πολύ επίμονες ματιές, ή όταν κάποιος μας δείχνει μέλη του σώματός του που εμείς δεν επιθυμούμε.

«Η σεξουαλική παρενόχληση είναι κάθε ανεπιθύμητη πράξη ή συμπεριφορά σεξουαλικής φύσης που μπορεί να συμβεί μια φόρα ή να είναι σποραδικά γεγονότα ή μια συνεχιζόμενη διαδικασία. Είναι κάτι που ο αποδέκτης δεν το θέλει ή έχει πει ξεκάθαρα όχι είτε με την συμπεριφορά του είτε λεκτικά.

Το φλερτ είναι στην καθημερινότητά μας, στην εργασία μας, στις φιλίες μας. Υπάρχουν άνθρωποι που φλερτάρουν επειδή τους αρέσει ή επειδή δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Αλλά το φλερτ δεν είναι συναίνεση για σεξ απαραίτητα. Το να πάρεις επιβράβευση, επιβεβαίωση, το να νιώσεις όμορφα με κάποια λεκτική επαφή με κάποιον δεν σημαίνει απαραίτητα ότι του δίνεις το πράσινο φως για να έρθει πιο κοντά σου ή για να οδηγηθεί στην σεξουαλική πράξη» τονίζει η Χαρά Βλαχοδήμου, ψυχολόγος, υπνοθεραπεύτρια.

 

Θέση ισχύος

Ο κίνδυνος έκθεσης σε σεξουαλική παρενόχληση είναι πιο συχνός σε γυναίκες πανεπιστημιακής μόρφωσης ή σε γυναίκες με επαγγέλματα υψηλού κύρους και σε θέσεις διοίκησης επισημαίνει η Δ. Κογκίδου.

«Αυτό όμως μας λέει πως στην πραγματικότητα οι γυναίκες αυτές γνωρίζουν πολύ καλά αυτά τα ζητήματα, μπορούν να διαπιστώσουν με μεγαλύτερη ευκολία ποια συμπεριφορά είναι αποδεκτή και ποιά όχι, έχουν μεγαλύτερη συνειδητοποίηση  και πληροφόρηση και καθώς έχουν όλα αυτά τα στοιχεία και είναι πιο εύκολο για αυτές να καταγγείλουν ή να αναφέρουν ότι υφίστανται σεξουαλική παρενόχληση. Από την άλλη μεριά υπάρχουν και πολλές μορφές παρενόχλησης που δεν είναι το ίδιο σε όλες τις γυναίκες. Δηλαδή η σεξουαλική παρενόχληση, διαφέρει σημαντικά μεταξύ ηλικιακών ομάδων. Όσο πιο νεαρή ηλικιακά είναι τόσο πιο ευάλωτη είναι στη σεξουαλική παρενόχληση. Αν μιλήσουμε για σεξουαλική παρενόχληση μέσω διαδικτύου τότε οι πιο νεαρές γυναίκες διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο».

 

Παρενόχληση στην εργασία

Σε έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί από το Κέντρο Ερευνών για θέματα ισότητας, δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των παρενοχλήσεων στον χώρο εργασίας, προέρχονται από ανώτερους ιεραρχικά άντρες. Περίπου το 70% των γυναικών που δέχτηκαν σεξουαλική παρενόχληση ήταν στον ιδιωτικό τομέα, με αποτέλεσμα οι ελάχιστες που το κατήγγειλαν, είτε παραιτήθηκαν είτε  απολύθηκαν. Οι εργαζόμενες γυναίκες στον δημόσιο τομέα, όταν κατήγγειλαν το γεγονός, μετατέθηκαν από την θέση εργασίας τους ενώ ο θύτης παρέμεινε στην θέση του.

 

Τι λέει ο νόμος

Η δικηγόρος Ανδριάνα Ρασπάσκου σημειώνει ότι τόσο από την εμπειρία, αλλά και από την επισκόπηση της νομολογίας, δεν είναι πολλά τα περιστατικά των γυναικών που «μιλούν» δυστυχώς. Λίγες καταφεύγουν στη μήνυση. Ακόμα πιο λίγες το εκδηλώνουν, το κοινοποιούν.

«Μάλλον πρόκειται για την νοοτροπία μας ή ακόμα και το φόβο μην χάσουν την εργασία τους. Πρέπει να επισημάνουμε και να γνωστοποιηθεί, είτε πρόκειται για άντρα είτε για γυναίκα, ότι ο νόμος προστατεύει το θύμα, τον καταγγέλλοντα, ακόμα και μέσα στο εργασιακό του περιβάλλον. Πέρα από τις ποινικές κυρώσεις που επισύρει μια μήνυση ο εργαζόμενος εάν καταγγείλει ότι έχει υποστεί μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να προστατευθεί και μέσα στο εργασιακό του περιβάλλον. Δηλαδή, δεν μπορεί να προχωρήσει η εργοδοσία σε απόλυση εάν υπάρξει τέτοια καταγγελία. Μια τέτοια απόλυση θεωρείται άκυρη και μπορεί να επιβληθούν διοικητικά πρόστιμα. Επίσης μπορεί ο εργαζόμενος να θεωρήσει ότι αυτή η συμπεριφορά του εργοδότη του γίνεται βάση κατάχρησης δικαιώματος ούτως ώστε να αποχωρήσει από την εργασία του διατηρώντας όμως όλα τα δικαιώματα που του παρέχει ο νόμος και δει η εργατική νομοθεσία».

 

Ο νόμος προστατεύει το θύμα

«Όσον αφορά την ποινική δίκη εκεί έχουμε όλα τα αρχεία και μιας ποινικής δίκης των ανακριτικών πράξεων που ευτυχώς το σύστημα μας παρέχει αρκετά τέτοια και ειδικά σε τέτοια θέματα που είναι πάρα πολύ ευαίσθητα.

Όσον αφορά δε, στο αστικό κομμάτι, της υπόθεσης δηλαδή ως προς την προστασία της εργασίας ή ως προς κάποια χρηματική αποζημίωση, ο νόμος προβλέπει ότι το βάρος της απόδειξης δεν το έχει ο καταγγέλλον αλλά το έχει ο καταγγελλόμενος. Άρα λοιπόν αυτό είναι κάτι που πρέπει να ξέρουν οι άνθρωποι που σκέφτονται να προβούν σε αυτό αλλά φοβούνται ότι «πώς θα αποδείξω το δύσκολο συμβάν». Το βάρος της απόδειξης το φέρει ο καταγγελλόμενος».

 

Μαρτυρίες γυναικών

Η βουλευτής του Σύριζα Β’ Αθηνών Ελένη Αυλωνίτου μιλάει στη ThessNews για το πως βίωσε την σεξουαλική παρενόχληση.

«Ήμουν εργαζόμενη στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης ως καθηγήτρια και στο Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών ως ερευνήτρια. Τα πράγματα δυσκολεύουν όταν ο άλλος είναι  προϊστάμενος ή εργοδότης. Εκεί είναι δύσκολα τα πράγματα γιατί όταν αρνείσαι κάτι μετά έχει κάθε λόγο να σου κάνει τη ζωή δύσκολη, να σου κάνει καψώνια δηλαδή. Όντας στο δημόσιο, δεν μπορούσε να με απολύσει διαφορετικά στον ιδιωτικό τομέα σίγουρα θα υπήρχε απόλυση. Είχα αναφέρει πράγματα στην ιεραρχία γιατί υπήρχε και έντονος λεκτικός προπηλακισμός αλλά δεν έκαναν κάτι. Θέλησαν να το σκεπάσουν και να περάσει έτσι με αποτέλεσμα ο χρόνος να περνάει και απλά να δυσκολεύεται η δικιά μου ζωή εκεί».

 

Δύσκολο τούνελ

Σοφία Ξανθοπούλου δημοσιογράφος περιγράφει στην ThessNews την δική της εμπειρία.

«Δέχτηκα σεξουαλική παρενόχληση και λεκτική και σωματική κατά την διάρκεια της πρακτικής μου σε μια επιχείρηση. Ο θύτης προσπάθησε με παραπλανήσει, να το πλασάρει ότι δεν είναι έτσι όπως τα λες και μπήκα σε μια κατάσταση πάρα πολύ θολή. Ήμουν όμως από τις τυχερές γιατί άλλαξα μετά περιβάλλον και βγήκα από αυτή την κατάσταση. Αλλά δεν σου κρύβω ότι και τώρα που μιλάω είμαι ταραγμένη. Είναι δύσκολο τούνελ που  έχει να κάνει με το ποιος έχει την εξουσία και πως την διαχειρίζεται και θεωρώ ότι είναι μια από τις χειρότερες μορφές αντιμετώπισης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Να μιλάμε για αυτά τα θέματα να τα αναλύουμε, γιατί όσο τα κρατάμε στο συρτάρι, όσο τα κρατάμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας, δεν βοηθάμε τους υπόλοιπους ανθρώπους, τις υπόλοιπες γυναίκες ή και άντρες γιατί παρενόχληση δεν συμβαίνει μόνοι από άντρα προς γυναίκα μπορεί να συμβεί και από γυναίκα σε άντρα δεν υπάρχει σε αυτό διαχωριστική γραμμή. Καμία δεν είναι υποχρεωμένη να το ζει ειδικά όταν έχει δηλώσει τα όριά της».

 

Από το φύλλο της THESSNEWS #91 (03/02/2018-04/02/2018)
 

THESSNEWS / NEWSLETTER


Επάνω